Connect with us

Hi, what are you looking for?

Οικονομία

Καμπανάκι φορολογικού ελέγχου οι διακυμάνσεις συντελεστή κέρδους επιχειρήσεων

Καμπανάκι φορολογικού ελέγχου οι διακυμάνσεις συντελεστή κέρδους επιχειρήσεων


Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Γιάννη Αρτσίτα και της Νατάσας Δαλιάνη*

Οι υποθέσεις που ελέγχονται από τις φορολογικές αρχές (ΕΛΚΕ, ΔΟΥ ΣΔΟΕ, ΚΕΦΟΜΕΠ, ΚΕΜΕΕΠ, ΥΕΔΔΕ), επιλέγονται με απόφαση του Διοικητή με βάση κριτήρια ανάλυσης κινδύνου, στοιχεία από εσωτερικές και εξωτερικές πηγές πληροφόρησης ή, εξαιρετικά, με βάση άλλα κριτήρια, τα οποία καθορίζονται από τον Διοικητή και δεν δημοσιοποιούνται. Ένα βασικό κριτήριο είναι η πορεία του συντελεστή μικτού κέρδους.

Με βάση την υπ’ αριθ. Α1215/2023 απόφαση της ΑΑΔΕ όπως αυτή τροποποιήθηκε με την υπ’ αριθ. Α.1039/2024 το έτος 2024 θα διενεργηθούν είκοσι επτά χιλιάδες πεντακόσιοι (27.500) πλήρεις και μερικοί φορολογικοί έλεγχοι από τις ελεγκτικές υπηρεσίες της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογικών Λειτουργιών (Γ.Δ.Φ.Λ.), πλην των Υ.Ε.Δ.Δ.Ε., είκοσι πέντε χιλιάδες τετρακόσιοι (25.400) μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων και δύο χιλιάδες πεντακόσιοι (2.500) έλεγχοι για τη διαπίστωση της ορθής εκπλήρωσης των υποχρεώσεων στη φορολογία μεταβίβασης ακινήτων, κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών.

Μία από τις κλασικές περιπτώσεις φορολογικού προφίλ που επιλέγονται για έλεγχο είναι οι επιχειρήσεις που παρουσιάζουν μεγάλες αυξομειώσεις στο συντελεστή μικτού κέρδους.

Προς κατανόηση των συγκεκριμένων διατάξεων παραθέτουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα με τη διάρθρωση των αποτελεσμάτων μιας επιχείρησης  που τηρεί διπλογραφικά βιβλία.


ΕΤΟΣ

2019

2020

2021

Πωλήσεις

1.850.000

1.970.000

2.350.000

Κόστος πωληθέντων

1.550.000

1.590.000

1.900.000

Μικτό Κέρδος

300.000 (16,21%)

580.000 (29,44%)

450.000 (19,15%)

Καθαρό κέρδος

18.600 (1%)

43.000 (2,18%)

57.200 (2,43%)

 

Όπως προκύπτει, υπάρχει διακύμανση του ποσοστού μικτού κέρδους μεταξύ των ετών, που δεν δικαιολογείται, διότι η επιχείρηση δεν έχει αλλάξει τη γκάμα των προϊόντων που εμπορεύεται και την εμπορική της πολιτική. Επίσης, λαμβάνουμε ως δεδομένο ότι από σύγκριση με ομοειδείς επιχειρήσεις του κλάδου, παρατηρείται  απόκλιση από το μέσο όρο μικτού κέρδους του κλάδου που δραστηριοποιείται η επιχείρηση.

Μετά την πρόσφατη τροποποίηση (ν. 5073/2023) του άρθρου 28 του ν. 4172/2013 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), προστέθηκε ρητά ότι όταν δεν επαληθεύεται ο συντελεστής μικτού κέρδους που προκύπτει από τα δηλούμενα αποτελέσματα με αυτόν που προκύπτει βάσει των παραστατικών αγορών και πωλήσεων ή υπάρχει αδικαιολόγητη μεταβολή αυτού μεταξύ διαδοχικών ετών, μπορούν να εφαρμοστούν οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου, δηλαδή να διενεργηθεί επί της ουσίας εξωλογιστικός προσδιορισμός των κερδών της επιχείρησης.

Με βάση αυτές διαπιστώσεις η επιχείρηση μπορεί να επιλεγεί  για έλεγχο. Κατά τον έλεγχο, η ελεγκτική αρχή είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει την παράγραφο 5 της εγκυκλίου Α.1293/2019 για την επαλήθευση του συντελεστή μικτού κέρδους, βάσει των αγορών και πωλήσεων και εάν διαπιστωθεί αδικαιολόγητη διαφορά οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα προσπαθήσουν να υπολογίσουν τα διαφεύγοντα εισοδήματα. Επίσης, ο έλεγχος έχει στη διάθεσή του τις Α.1008/2020 και Ε.2016/2020 εγκυκλίους που του παρέχουν οδηγίες σχετικά με την εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών προσδιορισμού του εισοδήματος και πιο συγκεκριμένα για τις μεθόδους της αρχής των αναλογιών και της σχέσης τιμής πώλησης προς το συνολικό όγκο του κύκλου εργασιών.

Οι ελεγκτικές διαδικασίες διαπίστωσης του συντελεστή μικτού και καθαρού κέρδους είναι εξαιρετικά δύσκολες σε απλογραφικά βιβλία και σε επιχειρήσεις που απαλλάσσονται της σύνταξης απογραφής, ιδιαίτερα δε, σε επιχειρήσεις λιανικής και εμπορίας πολλών ειδών, όπως για παράδειγμα σε παντοπωλεία. Μάλιστα, θα λέγαμε ότι σε ορισμένους κλάδους είναι σχεδόν ανέφικτη η εφαρμογή των εμμέσων τεχνικών ελέγχου και ιδιαίτερα της αρχής των αναλογιών, με βάση την οποία, κατόπιν επαλήθευσης του κόστους πωληθέντων, προσδιορίζεται το πραγματικό περιθώριο μικτού κέρδους, ακριβώς επειδή για τον υπολογισμό του κόστους πωληθέντων λαμβάνεται υπόψιν το αρχικό απόθεμα, οι αγορές της χρήσης και το τελικό απόθεμα, που όμως όπως είδαμε στα απλογραφικά βιβλία λόγω απαλλαγής από τη σύνταξη απογραφής, δεν είναι διαθέσιμο το αρχικό και τελικό απόθεμα. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, π.χ. φαρμακεία, αν και διαθέτουν πολλά είδη, είναι πολύ εύκολο για τον έλεγχο να εντοπίσει την αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη, γιατί τα φάρμακα έχουν προκαθορισμένες τιμές αγοράς και πώλησης άρα έχουν σταθερό συντελεστή κέρδους.

Περαιτέρω, σε επιχειρήσεις με λίγα είδη είναι ευκολότερος ο προσδιορισμός του ΣΜΚ και ΣΚΚ και κατά συνέπεια του διαφεύγοντος εισοδήματος. Κλασικό παράδειγμα είναι η χονδρική πώληση καπνοβιομηχανικών προϊόντων (πρατήριο τσιγάρων) (βλ. αποφάσεις ΔΕΔ Θεσσαλονίκης 1191/2020 και 1743/2020).

Οι ελεγκτικές υπηρεσίες, όμως, έχουν επιδείξει εξαιρετικές επιδόσεις ελέγχου σε επιχειρήσεις με πολλά είδη, ιδιαίτερα σε επιχειρήσεις εστίασης και έχουν προσδιορίσει πολλά διαφεύγοντα εισοδήματα, όμως το τίμημα σε ανθρωποώρες ήταν βαρύ και το αποτέλεσμα ασύμφορο λόγω του μικρού καταλογισμού φόρων. Η απαλλαγή σύνταξης απογραφής (απόλυτα αιτιολογημένη σε μικρές επιχειρήσεις) καθώς και η έλλειψη  αντικειμενικών κανόνων ελέγχου, έχει δημιουργήσει στρεβλώσεις, μεγέθυνση της φοροδιαφυγής και προστριβές κατά τον έλεγχο. Παρατηρούνται φαινόμενα, όπου το κόστος αγορών είναι μεγαλύτερο από τις πωλήσεις, διότι στο τέλος της χρήσης η επιχείρηση κάνει μαζικές αγορές είτε από εμπορική πολιτική είτε για διαμόρφωση του φορολογητέου εισοδήματος και μάλιστα κινείται εντός των ορίων της νομοθεσίας, χωρίς βέβαια να αποκλείεται και η περί του αντιθέτου κρίση, με βάση τον κανόνα αποφυγής των καταχρήσεων (άρθρο 38 του ν. 4174/2013 περί τεχνητών διευθετήσεων).

Για παράδειγμα μια επιχείρηση που την 30ή Δεκεμβρίου παρουσιάζει κέρδη 50.000 ευρώ και την 31η Δεκεμβρίου αγοράζει μια ποσότητα εμπορευμάτων 45.000 και μειώνει τα κέρδη στα 5.000 ευρώ και φυσικά είναι μια νόμιμη και συνήθης διαδικασία διαμόρφωσης των αποτελεσμάτων. Επίσης, παρατηρείται το φαινόμενο εμφάνισης αρνητικού μικτού κέρδους (περισσότερες αγορές από τις πωλήσεις), ιδιαίτερα σε νεοσύστατες επιχειρήσεις που απαλλάσσονται από τη σύνταξη απογραφής, οι οποίες αυξάνουν τα πραγματικά τους αποθέματα, τα οποία προφανώς νομίμως διαφέρουν από τα φορολογικά τα οποία στις περιπτώσεις αυτές είναι μηδενικά.     

Προς αποφυγή παρόμοιων καταστάσεων πιστεύουμε ότι η διοίκηση οφείλει να εφαρμόσει εργαλεία προσδιορισμού των αποτελεσμάτων. Η λογική του καθορισμού των συντελεστών καθαρού κέρδους του άρθρου 32 του ν. 2238/1994 και η λογική της αυτοπεραίωσης του ν. 3296/2004 μπορούν να γίνουν εργαλεία υποβοήθησης όλων των εμπλεκομένων, λογιστών, ελεγκτικών οργάνων, αλλά κυρίως των επιχειρηματιών. Στην κατεύθυνση αυτή, είναι σκόπιμο να κινηθούν και τα κλαδικά επιμελητήρια με προτάσεις για καθορισμό συντελεστών μικτού κέρδους για περιορισμό του αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των μελών τους. Εάν δεν υπάρξει τέτοια προσέγγιση, ο ελεγκτικός μηχανισμός θα δαπανά χρόνο και χρήματα χωρίς λόγο με τον έλεγχο υποθέσεων με μικρή φοροδοτική ικανότητα ή θα αφήσει ανεξέλεγκτες τις μικρές επιχειρήσεις και ό,τι ήθελε προκύψει.                                             

Καταληκτικά, επισημαίνουμε ότι οι μεγάλες διακυμάνσεις του συντελεστή κέρδους ανοίγουν την πόρτα για την εφαρμογή των έμμεσων τεχνικών ελέγχου, με βάση τις οποίες επαναπροσδιορίζεται το καθαρό κέρδος της επιχείρησης, π.χ. ανάγοντας τις αγορές από προμηθευτές σε πωλήσεις. Το ίδιο ισχύει και για τις συνεχείς ζημιογόνες χρήσεις, για τις οποίες θα επανέλθουμε με επόμενο άρθρο μας. Τέλος, με τον νέο τρόπο τεκμαρτού υπολογισμού κερδών που θα ισχύσει από τη χρήση 2023 οι φορολογούμενοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με κάποια εκ των προτέρων καθορισμένα κριτήρια υπολογισμού των κερδών τους, π.χ. το τεκμαρτό εισόδημα προσαυξάνεται και ανάλογα με τον τζίρο της επιχείρησης. Δηλαδή στην περίπτωση που ο τζίρος είναι μεγαλύτερος από τον μέσο όρο της δραστηριότητας (ΚΑΔ) της προηγούμενης χρήσης, το φορολογητέο εισόδημα θα αυξάνεται: (α) 35% για όσους ο ετήσιος τζίρος είναι μεγαλύτερος του 100% του μέσου όρου του ετήσιου τζίρου του ΚΑΔ των μεγαλύτερων εσόδων. (β) 70% για όσους ο ετήσιος τζίρος είναι μεγαλύτερος του 150% του μέσου όρου του ετήσιου τζίρου του ΚΑΔ των μεγαλύτερων εσόδων. (γ) 100% για όσους ο ετήσιος τζίρος είναι μεγαλύτερος του 200% του μέσου όρου του ετήσιου τζίρου του ΚΑΔ των μεγαλύτερων εσόδων, με ανώτατο όριο τις 50.000 ευρώ. Γίνεται αντιληπτό, λοιπόν, ότι μειώνονται τα περιθώρια φοροαποφυγής, καθώς εξετάζεται πλέον ως κριτήριο ο τζίρος που διαμορφώνει με συντελεστές τεκμαρτά το φορολογητέο κέρδος.

 

* O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

* Ο Γιάννης Αρτσίτας είναι Senior Accountant & Υπεύθυνος του τμήματος Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

* H Νατάσα Δαλιάνη είναι Senior Partner της Artion Α.Ε.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι|+30 210 6009062| www.artion.gr).

Πηγές Άρθρων

Ολα τα άρθρα που θα βρείτε εδώ προέρχονται από τους μεγαλύτερους και πιο αξιόπιστους ιστότοπους ειδήσεων.

Καλό ομως είναι να συμβουλεύεστε πηγές με διαφορετικές οπτικές γωνίες για να έχετε πιο ολοκληρωμένη εικόνα των γεγονότων.



Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά εδώ!

Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement

You May Also Like

Music

subscribe https://www.youtube.com/channel/UCSfc3sIxyFHpgU3RNyNR-eg wonderful Greek song ♥️ #greek #greekmusic … source

Music

Κάνε ΕΓΓΡΑΦΗ εδώ: http://bit.ly/HeavenMusicYouTube Βρες το «Σ’ Αναζητώ» εδώ: https://bit.ly/sanazito Στίχοι: Σ’ αναζητώ, Σαν … source

Music

Subiektywny ranking greckich piosenek 2011 roku:) Tło: Disco Bouzouki. source