Οι δραματικές εξελίξεις στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν, και γενικά οι αποφάσεις και η προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ έχει ανησυχήσει ειδικούς, αλλά και τους ίδιους του πολίτες, καθώς σχετόν οι 6 στους 10 τον αποδοκιμάζουν. Άραγε, μπορεί το αμερικανικό Κοκρέσο να τον σταματήσει; Η απάντηση είναι μάλλον θετική σύμφωνα με Αμερικανούς νομικούς.

Ειδικότερα, το Κογκρέσο μπορεί να αξιοποιήσει το δημόσιο ταμείο για να τερματίσει μια και καλή τη συνέχιση του πολέμου, όπως υποστηρίζει ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ επί Ρόναλντ Ρέιγκαν, Μπρους Φάιν.

«Το Κογκρέσο τερμάτισε τον Πόλεμο του Βιετνάμ μέσω της δύναμης του δημόσιου ταμείου» λέει ο Φάιν σε ανάλυσή του στο The American Conservative, θυμίζοντας το περίφημο Ψήφισμα Συνεχιζόμενων Πιστώσεων (1974).

Το εν λόγω ψήφισμα που υπογράφηκε από τον Πρόεδρο Ρίτσαρντ Νίξον την 1η Ιουλίου 1973, απαγόρευσε τις δαπάνες για τη διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων «εντός ή επάνω ή από τα ανοικτά των ακτών του Βόρειου Βιετνάμ, του Νότιου Βιετνάμ, του Λάος ή της Καμπότζης» μετά τις 15 Αυγούστου 1973.

«Το Κογκρέσο αποτελεί τη σωτηρία μας […]. Έχει κηρύξει πόλεμο μόνο σε 5 συγκρούσεις σε 237 χρόνια, και μόνο αφού πείστηκε ότι ένας επιτιθέμενος είχε ήδη διαταράξει την ειρήνη»

«Αυτή η διακοπή χρηματοδότησης έβαλε την ταφόπλακα σε έναν περιττό πόλεμο τρισ. δολ. που προκλήθηκε από το Ψήφισμα του Κόλπου του Τόνκιν, το οποίο και το ίδιο βασίστηκε σε ένα ψέμα σχετικά με μια δεύτερη επίθεση τορπίλης του Βόρειου Βιετνάμ εναντίον δύο αμερικανικών αντιτορπιλικών» σημειώνει ο Φάιν χαρακτηρίζοντας «αντισυνταγματική» την αμερικανική επίθεση.

«Ο τερματισμός του Πολέμου του Βιετνάμ αποδείχθηκε μια ιδιοφυής ενέργεια του Κογκρέσου. Έκτοτε, το Βιετνάμ έχει εξελιχθεί από εχθρό σε σύμμαχο ή ημι-σύμμαχο των ΗΠΑ στον περιορισμό της κινεζικής ηγεμονίας στην Ασία. Μεταξύ άλλων, το Βιετνάμ απολαμβάνει μόνιμες κανονικές εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ».

Πως θα ήταν ένα καλό νομοσχέδιο για να σταματήσει τον Τραμπ

Έτσι, ο Φάιν προτείνει να επαναλάβουν το ίδιο οι Αμερικανοί νομοθέτες και σήμερα. Το Κογκρέσο θα πρέπει να θεσπίσει ένα νομοσχέδιο με την εξής διατύπωση: «Κανένα ποσό των ΗΠΑ δεν μπορεί να δαπανηθεί για τη διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν χωρίς κήρυξη πολέμου από το Κογκρέσο ή στο πλαίσιο αυτοάμυνας ως απάντηση σε ιρανική εισβολή στις ΗΠΑ. Επιπλέον, κανένα μέλος των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ δεν μπορεί να αναπτυχθεί για να αναλάβει πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν χωρίς προηγούμενη κήρυξη πολέμου από το Κογκρέσο ή στο πλαίσιο αυτοάμυνας σε απάντηση σε απρόκλητη πραγματική επίθεση κατά των ΗΠΑ».

Ένα τέτοιο νομοσχέδιο υποστηρίζει θα είναι απρόσβλητο από το προεδρικό βέτο καθώς το Κογκρέσο έχει την εξουσία να το υπερβεί με τα 2/3 στη Βουλή και τη Γερουσία, όπως έγινε σε απάντηση στο βέτο του Προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον στο Ψήφισμα περί Πολεμικών Εξουσιών του 1973.

Να μην εγκρίνει κονδύλια το Κογκρέσο

Επιπλέον, το Κογκρέσο θα μπορούσε επίσης να τερματίσει τον εγκληματικό πόλεμο επιθετικότητας κατά του Ιράν αρνούμενο να εγκρίνει κονδύλια για τη συνέχισή του. Το Πεντάγωνο έχει ζητήσει από τον Λευκό Οίκο να εγκρίνει αίτημα άνω των 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο πρόεδρος είναι ανίσχυρος να ασκήσει βέτο στην αδράνεια του Κογκρέσου.

«Αν αποτύχουμε να το κάνουμε, ό,τι συμβεί στη συνέχεια θα είναι δικό μας φταίξιμο»

Η επιχειρηματολογία υπέρ του τερματισμού από το Κογκρέσο είναι συντριπτική. Το άρθρο 6(α) του Καταστατικού του Διεθνούς Στρατιωτικού Δικαστηρίου στη Νυρεμβέργη ποινικοποίησε τους πολέμους επιθετικότητας ή τους πολέμους κατά παράβαση συνθηκών. Δώδεκα υψηλόβαθμοι ναζιστές αξιωματούχοι καταδικάστηκαν σε θάνατο για συμμετοχή στη διεξαγωγή επιθετικών πολέμων, μεταξύ των οποίων οι Χέρμαν Γκέρινγκ, Γιόαχιμ φον Ρίμπεντροπ, Βίλχελμ Κάιτελ, Άλφρεντ Γιοντλ και Άλφρεντ Ρόζενμπεργκ.

Ο πόλεμος του Τραμπ κατά του Ιράν είναι κατάφωρα αντισυνταγματικός. Το Άρθρο I, τμήμα 8, ρήτρα 11 απονέμει στο Κογκρέσο την αποκλειστική εξουσία να μεταφέρει το έθνος από κατάσταση ειρήνης σε πόλεμο.

Εξάλλου σύμφωνα με τον νομικό, το αμερικανικό Σύνταγμα προβλέπει τον έλεγχο των δαπανών από το Κογκρέσο, όπως κατοχυρώνεται στο Άρθρο I, τμήμα 9, ρήτρα 7, ως ένα ακατανίκητο ανάχωμα απέναντι στις εκτελεστικές καταχρήσεις. Ο Τζέιμς Μάντισον, πατέρας του Συντάγματος, ανέπτυξε περαιτέρω στο Federalist 58: «Αυτή η εξουσία επί του δημόσιου ταμείου μπορεί πράγματι να θεωρηθεί ως το πληρέστερο και αποτελεσματικότερο όπλο με το οποίο οποιοδήποτε σύνταγμα μπορεί να οπλίσει τους άμεσους αντιπροσώπους του λαού, για την αποκατάσταση κάθε αδικίας και για την εφαρμογή κάθε δίκαιου και ωφέλιμου μέτρου».

Το Ιράν δεν απειλούσε τις ΗΠΑ

Ο διακεκριμένος Αμερικανός νομικός υπογραμμίζει πως η αμερικανική επίθεση σε συνεργασία με το Ισραήλ δεν ήταν πράξη αυτοάμυνας. «Πρόκειται για έναν εγκληματικό πόλεμο επιθετικότητας, απλά και ξεκάθαρα, συμπεριλαμβανομένης παραβίασης του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Το Ιράν δεν είχε εισβάλει στις ΗΠΑ ούτε είχε απειλήσει να το κάνει. Δεν διέθετε στρατιωτικές βάσεις κοντά στην περίμετρο των ΗΠΑ, σε αντίθεση με τα στρατιωτικά συγκροτήματα της Αμερικής στις γειτονικές χώρες του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων του Κατάρ, του Μπαχρέιν και του Κουβέιτ».

Επίσης, σημειώνει πως οι «πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν είναι ασήμαντες μπροστά στις εκατοντάδες πυρηνικές κεφαλές του Ισραήλ και στο οπλοστάσιο άνω των 5.000 που διαθέτουν οι ΗΠΑ».

Υπενθυμίζει στους συμπατριώτες του τα πολύ σοφά λόγια του Τζον Κουίνσι Άνταμς το 1821, πως το λάβαρο της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας έχει υψωθεί ή πρόκειται να υψωθεί, εκεί θα βρίσκεται η καρδιά της, οι ευλογίες της και οι προσευχές της. Αλλά δεν εξέρχεται στο εξωτερικό αναζητώντας τέρατα για να τα καταστρέψει». Προειδοποιούσε μάλιστα πως αν αυτή υπηρετήσει «άλλα λάβαρα πέρα από τα δικά της, ακόμη κι αν είναι τα λάβαρα ξένης ανεξαρτησίας, θα εμπλακεί πέρα από τη δυνατότητα απεμπλοκής, σε όλους τους πολέμους συμφερόντων και ίντριγκας, ατομικής απληστίας, φθόνου και φιλοδοξίας…».

Μια παραπομπή, ακόμα και αν αποτύχει

Ο Αμερικανός δικηγόρος Έλη Μήσταλ που καλύπτει δικαστικό ρεπορτάζ στις ΗΠΑ προτείνει την παραπομπή του προέδρου, ακόμα και αν έχει ήδη δοκιμαστεί δύο φορές δίχως επιτυχία.

Έχουμε δύο εβδομάδες για να απομακρύνουμε τον ανθρωποκτόνο μανιακό που κυβερνά τη χώρα πριν απειλήσει ξανά την παγκόσμια ειρήνη» υπογραμμίζει σε ανάλυσή του περιοδικό The Nation ρίχνοντας την ευθύνη εξ ολοκλήρου στον αμερικανικό λαό, και στο Κογκρέσο, να αποτρέψουν περαιτέρω καταστροφή.

Διαφωνεί με όσους πιστεύουν ότι δεν αξίζει ο κόπος μια μακρά διαδικασία παραπομπής διότι δεν θα συγκρατηθεί ο Τραμπ.

«Αν ο στόχος σου είναι “να κάνεις τον Τραμπ να συμπεριφέρεται σαν φυσιολογικός πρόεδρος”, αυτή η μάχη έχει χαθεί. Ο δικός μου στόχος δεν είναι να κάνω τον Τραμπ να “συμπεριφέρεται”· ο στόχος μου είναι να τον εμποδίσω να εξαπολύσει το πυρηνικό οπλοστάσιο της Αμερικής σε μια προσπάθεια να αφανίσει το Ιράν, ή όποιο άλλο μη λευκό έθνος εξοργίσει τον Τραμπ στη συνέχεια» λέει.

Πιστεύει ότι η διαδικασία παραπομπής μπορεί να συμβάλει πολύ στον περιορισμό αυτής της συμπεριφοράς. «Δεν πιστεύω ότι ένας πρόεδρος που απειλείται σοβαρά με παραπομπή θα θέλει να αρχίσει να ρίχνει πυρηνικά. Δεν πιστεύω ότι ο Τραμπ θα ήθελε να μετατρέψει τη δίκη του σε δημοψήφισμα της Γερουσίας για τον παράνομο πόλεμο που ξεκίνησε. Ακόμη και μπροστά σε πιθανή αθώωση, η παραπομπή, και η αξιόπιστη απειλή παραπομπής, ίσως να είναι το μόνο πράγμα που κρατά τα εγκλήματα πολέμου του Τραμπ «συμβατικά»».

Συνεπώς, για τον ίδιο, η παραπομπή και απομάκρυνση, ή τουλάχιστον η πιθανότητα απομάκρυνσης, είναι η μόνη πολιτική ενέργεια που απομένει στους εκλεγμένους εκπροσώπους με συνείδηση.

«Μπορεί να μην υπάρχει τρόπος να σταματήσουμε τον τρελό στον Λευκό Οίκο. Αλλά αν συμβεί το χειρότερο, δεν θα έχει σημασία αν έφταιγε κάποιος άλλος. Ο ιρανικός λαός δεν θα είναι μαζεμένος σε καταφύγιο από πυρηνική καταστροφή σκεπτόμενος «Κρίμα που ο JD Vance δεν είχε περισσότερο θάρρος». Θα σκέφτονται ότι οι Αμερικανοί, όλοι μας, φταίμε για τα εγκλήματα της χώρας μας. Δεν θα έχουμε απάντηση σε αυτή την κατηγορία, και η μόνη μας απάντηση θα πρέπει να είναι ότι κάναμε ό,τι μπορούσαμε να σκεφτούμε για να αποτρέψουμε το κακό».