Η τελευταία κίνηση του αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ φέρνει ανησυχίες για έναν μεγάλης κλίμακας περιφερειακό πόλεμο όπως επισημαίνει η ισραϊλινή εφημερίδα Haaretz. Την ίδια στιγμή ο αρθρογράφος της εφημερίδας Άμος Χαρέλ, σημειώνει ότι δεν είναι βέβαιο πως μπορεί να πετύχει η αναζήτηση ενός αφηγήματος νίκης στο Λίβανο για τον ισραηλινό στρατό.

Οι νέες διαταγές Τραμπ

Αναλυτικά το άρθρο της Haaretz:

Οι νέες διαταγές του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τέθηκαν σε ισχύ το απόγευμα της Δευτέρας. Αφού πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της νύχτας γράφοντας αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που ήταν ακόμη πιο ακραίες και έντονες από το συνηθισμένο, ο Τραμπ διέταξε τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν όπως είχε απειλήσει. Σε απάντηση στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη, κάτι το οποίο έχει εμποδίσει μεγάλο μέρος της κυκλοφορίας πλοίων και δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο, ο αμερικανικός αποκλεισμός πιο νότια θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα για την ιρανική ναυτιλία.

Το καθεστώς στην Τεχεράνη έχει πολλά να χάσει και λίγες εναλλακτικές λύσεις. Η οικονομία του βρισκόταν σε βαθιά δυσχέρεια πριν από τον πόλεμο, και οι συγκρούσεις έχουν επιδεινώσει την κατάσταση. Το πρόβλημα, που έχει απογοητεύσει τον Τραμπ καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, είναι ότι η νέα ηγεσία της Τεχεράνης (την οποία επιμένει μάταια να περιγράφει ως ένα εντελώς νέο καθεστώς) δεν φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα για τη δυστυχία των απλών Ιρανών και δεν δείχνει κανένα σημάδι παράδοσης.

Το Ιράν θα μπορούσε να επιτεθεί στον αμερικανικό στόλο

Το Ιράν θα μπορούσε να επιτεθεί στον αμερικανικό στόλο με drones, ταχύπλοα σκάφη και, αν τα πλοία του πλησιάσουν στον ίδιο τον Κόλπο, με νάρκες. Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σχεδόν καταστρέψει τον ιρανικό στόλο. Τα λίγα πλοία που έχουν απομείνει δεν αποτελούν πραγματική απειλή, και δεν θα διστάσει να βυθίσει και αυτά, αν χρειαστεί.

Παράλληλα με τις αμοιβαίες απειλές, υπάρχει ένα πιο θεμελιώδες ερώτημα: Θα προσπαθήσει η μία πλευρά να σπάσει τον αποκλεισμό της άλλης, με τους Αμερικανούς να προχωρούν προς τα βόρεια και τους Ιρανούς να κινούνται προς τα νότια; Μια τέτοια ναυμαχία θα μπορούσε εύκολα να κλιμακωθεί σε νέες αεροπορικές επιδρομές και εκτόξευση πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων ιρανικών επιθέσεων εναντίον του Ισραήλ και των κρατών του Κόλπου.

Ο Νετανιάχου

Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος φρόντισε να ενημερώσει το κοινό τη Δευτέρα ότι ο Λευκός Οίκος τον κρατά ενήμερο για όλες τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη και τις μάχες, πιστεύει ότι σύντομα θα ξαναρχίσει ένας πόλεμος πλήρους κλίμακας. Από την πλευρά των ΗΠΑ, διαφαίνεται ο κίνδυνος της «διαρροής αποστολής», δηλαδή της επέκτασης πέρα από τα αρχικά προγραμματισμένα όρια (στην περίπτωση αυτή, ένας μεγάλος περιφερειακός πόλεμος) ως αποτέλεσμα τοπικών περιορισμών και κλιμάκωσης των συγκρούσεων στο έδαφος.

Το ασταθές μέτωπο του Λιβάνου

Εν τω μεταξύ, το δεύτερο μέτωπο στο Λίβανο παραμένει ασταθές. Υπό την πίεση των ΗΠΑ, το Ισραήλ απέφυγε τις τελευταίες ημέρες να επιτεθεί στη Βηρυτό και στο μεγαλύτερο μέρος της κοιλάδας της Μπεκάα. Έτσι, ελλείψει άλλων κρίσιμων στόχων, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις καυχιούνται ότι έχουν περικυκλώσει την πόλη Μπιντ Τζμπέιλ στον δυτικό τομέα του νότιου Λιβάνου. Η ισορροπία δυνάμεων υπέρ των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων είναι σαφής, αλλά η συνεχής αναζήτηση εικόνων νίκης κινδυνεύει να οδηγήσει τον στρατό σε άσκοπες μάχες, όπως συνέβη στον ίδιο τόπο το 2006.

Ο Ζίνι ανταποδίδει την εμπιστοσύνη στο Νετανιάχου

Η διακοπή (αν και ίσως προσωρινή) του πολέμου στο Ιράν έχει ασκήσει πίεση στον Νετανιάχου. Αυτό είναι εμφανές στις πολυάριθμες εμφανίσεις του στα ΜΜΕ και στην απόφασή του να πραγματοποιήσει ένα βιαστικό ταξίδι, το οποίο είχε ως μοναδικό σκοπό τις φωτογραφικές ευκαιρίες, στους στρατιώτες στο νότιο Λίβανο. Ήταν επίσης εμφανές στην βιαστική ομιλία του την παραμονή της Ημέρας Μνήμης του Ολοκαυτώματος, όπου ο πρωθυπουργός, ο οποίος συχνά συγκρίνει τον εαυτό του με τον Ουίνστον Τσώρτσιλ, καυχήθηκε ότι οι ενέργειές του στο Ιράν εμπόδισαν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις εκεί να μείνουν στην ιστορία «όπως τα στρατόπεδα εξόντωσης του Άουσβιτς, του Μαϊντάνεκ και του Σόμπιμπορ».

Η σύγκριση Φορντόου και Άουσβιτς

Ο Νετανιάχου ισχυρίστηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι οι δύο πόλεμοι με το Ιράν εμπόδισαν την Τεχεράνη να κάνει το τελικό βήμα στην ανάπτυξη πυρηνικής ικανότητας την τελευταία στιγμή. Πέρα από αυτή την υπερβολή, συνέκρινε επίσης το Φορντόου με το Άουσβιτς, υποβαθμίζοντας το Ολοκαύτωμα. Λαμβάνοντας υπόψη ότι υπό την ηγεσία του συνέβη η μεγαλύτερη σφαγή Εβραίων από την εποχή του Ολοκαυτώματος, ίσως θα ήταν καλύτερο για τον πρωθυπουργό να είχε κάνει άλλες ιστορικές συγκρίσεις.

Στο εσωτερικό μέτωπο, υπό τη σκιά του πολέμου, ο Νετανιάχου έχει ενισχύσει τον έλεγχό του επί του στρατιωτικού κατεστημένου. Αυτή την εβδομάδα, κατέστη σαφές ότι ο επικεφαλής της υπηρεσίας ασφαλείας Σιν Μπετ (Γενική Υπηρεσία Ασφαλείας), Ντέιβιντ Ζίνι, άρχιζε να ανταποδίδει την επένδυση που είχε κάνει ο πρωθυπουργός σε αυτόν.

Ο Νετανιάχου διόρισε τον Ζίνι στη θέση αυτή πριν από έξι μήνες, αγνοώντας τις κριτικές ότι ο Ζίνι δεν ήταν κατάλληλος για τον ρόλο και ότι ο ίδιος ο Νετανιάχου είχε κάποτε χαρακτηρίσει τον Ζίνι «υπερβολικά μεσσιανικό». Ο Αβιάντ Γκλίκμαν του Channel 13 News ανέφερε ότι η Σιν Μπετ είχε παράσχει στον πρωθυπουργό γνωμοδότηση σύμφωνα με την οποία η ποινική δίκη του δεν μπορούσε να συνεχιστεί για λόγους ασφαλείας, παρά την κατάπαυση του πυρός. Η παρουσία του σε γνωστό μέρος σε προγραμματισμένη ώρα θα προκαλούσε απόπειρες δολοφονίας, όπως ισχυριζόταν.

Ο Νετανιάχου προσπαθεί να καθυστερήσει το δικαστήριο

Το πλαίσιο είναι προφανές: ο Νετανιάχου κάνει ό,τι μπορεί για να καθυστερήσει την επανέναρξη της κατάθεσής του, και τώρα έχει έναν αρχηγό της Σιν Μπετ έτοιμο να του παράσχει τα απαραίτητα έγγραφα. Όταν ο προηγούμενος αρχηγός, ο Ρόνεν Μπαρ, αρνήθηκε να παίξει αυτά τα παιχνίδια, ο Νετανιάχου ξεκίνησε τις προσπάθειές του να τον εκδιώξει (η επίσημη εξήγηση ήταν ο ρόλος του Μπαρ στις αποτυχίες των μυστικών υπηρεσιών που προηγήθηκαν της 7ης Οκτωβρίου).

Η τελευταία γνωμοδότηση της Σιν Μπετ δεν συνάδει με το γεγονός ότι η αίθουσα του Περιφερειακού Δικαστηρίου του Τελ Αβίβ, όπου διεξάγεται η δίκη, βρίσκεται υπόγεια και σε μια εγκατάσταση υψηλής ασφάλειας, ειδικά καθώς ο πρωθυπουργός έχει μια πολυάσχολη εβδομάδα με εκδηλώσεις για την Ημέρα Μνήμης και την Ημέρα Ανεξαρτησίας, κατά την οποία η θέση του θα είναι γνωστή στον εχθρό.

Η έκθεση του Γκλίκμαν δημοσιεύθηκε λίγο πριν η Συμβουλευτική Επιτροπή Ανώτερων Διορισμών εγκρίνει τον διορισμό του υποστράτηγου (ε.α.) Ρόμαν Γκόφμαν, στρατιωτικού γραμματέα του Νετανιάχου, στη θέση του επικεφαλής της Μοσάντ. Όπως ήταν αναμενόμενο, ο πρόεδρος της επιτροπής, ο πρώην δικαστής Άσερ Γκρούνις, αντιτάχθηκε στον διορισμό, αλλά ήταν μειοψηφία έναντι της υποστήριξης τριών άλλων μελών της επιτροπής (μεταξύ των οποίων η μητέρα ενός ατόμου που η αστυνομία έχει χαρακτηρίσει φυγόδικο εγκληματία στην υπόθεση «Qatargate»). Ο Γκρούνις επέκρινε έντονα τη συμπεριφορά του Γκόφμαν ως ταξίαρχου κατά τη διάρκεια της υπόθεσης Όρι Ελμακάιες. Ο Γκρούνις υιοθέτησε μια ευρεία ερμηνεία, υποστηρίζοντας ότι ο Γκόφμαν ήταν υπεύθυνος ως διοικητής για τις πράξεις των υφισταμένων του. Τα άλλα μέλη της επιτροπής δεν εντυπωσιάστηκαν.

Η αινιγματική συμπεριφορά του IDF

Η διατύπωση της γνώμης του Γκρούνις αποκαλύπτει αινιγματική συμπεριφορά του IDF κατά τη διερεύνηση της υπόθεσης και στις επακόλουθες πειθαρχικές ενέργειες. Ο τότε αρχηγός της Βόρειας Διοίκησης, Αμίρ Μπαράμ (σήμερα γενικός διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας), έβαλε σχόλια στο φάκελο του Γκόφμαν σχετικά με το ρόλο του τελευταίου στην υπόθεση, αλλά δεν υπάρχει τεκμηρίωση για αυτό, σαν ο στρατός να ενεργούσε απλώς από καθήκον.

Όλα αυτά πιθανότατα θα συζητηθούν σύντομα από το Ανώτατο Δικαστήριο. Ο Νετανιάχου συμπεριφέρεται σαν η απόφαση της επιτροπής να άνοιξε τον δρόμο για τον Γκόφμαν να αναλάβει το νέο του ρόλο στις αρχές Ιουνίου, αλλά η μειοψηφική γνώμη του Γκρούνις άφησε ένα κενό για ενστάσεις που πιθανότατα θα κατατεθούν σύντομα.