Οι σχέσεις Ευρώπης και ΗΠΑ περνάνε κρίση και η Ευρώπη αρχίζει να ετοιμάζεται για τα χειρότερα. Στα πλαίσια αυτής της προετοιμασίας, αρχίζει να καταλαβαίνει, αν και αργά, πως δε μπορεί να βασίζεται στην αμερικανική τεχνολογία για πάντα και πως θα πρέπει να αναπτύξει εγχώρια τεχνολογία για να γίνει πιο ανεξάρτητη.

Αν και ο Trump απέσυρε τις απειλές του για στρατιωτική επέμβαση στη Γροιλανδία, φαίνεται πλέον ξεκάθαρα πως οι Ευρώπη δε μπορεί να βασίζεται στις καλές προθέσεις των ΗΠΑ και επιβάλλεται περισσότερο από ποτέ, να αναπτύξει δικές τις τεχνολογίες, τόσο σε θέματα τεχνολογίας και πληροφορικής, όσο και σε στρατιωτική τεχνολογία.

Με τον Trump να είναι πλήρως ασταθής στις απόψεις του, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται πως με ένα διάταγμα θα μπορεί να κόψει την πρόσβαση της Ευρώπης σε data centers και υπηρεσίες αμερικανικών εταιρειών. Με το μεγαλύτερο μέρος των επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων να βασίζεται στην Microsoft και την Google για τα emails του και τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γονατίσει την Ευρώπη, που όλα αυτά τα χρόνια κοιμόταν τον ύπνο του δικαίου. Αυτό είναι παράλογο από μόνο του, το να βασίζεις ακόμα και τον κρατικό μηχανισμό ολόκληρης της ηπείρου, σε υπηρεσίες άλλου έθνους που έχει τον πλήρη έλεγχο τόσο των υπηρεσιών, όσο και των δεδομένων που υπάρχουν σε αυτές.

Οι φόβοι στην Ευρώπη για ρήξη με τις ΗΠΑ και τις συνέπειές της

«Όταν αρχίζετε να κάνετε τέτοιου είδους σκέψεις, ακόμα κι αν είναι απλώς σκέψεις, πρέπει να αρχίσετε να σκέφτεστε: Πώς θα λειτουργούσε αυτό;» ρώτησε ο Bernard Liautaud, διευθύνων σύμβουλος της Balderton Capital, μιας ευρωπαϊκής εταιρείας επιχειρηματικών κεφαλαίων. «Μπορείτε να φανταστείτε την Ευρώπη να λειτουργεί χωρίς την αμερικανική τεχνολογία; Είναι πολύ δύσκολο να το φανταστεί κανείς».

Όμως, ο τρόπος που χειρίζεται ο Trump το θέμα της Γροιλανδίας, δείχνει στους Ευρωπαίους πως η ΗΠΑ δεν είναι ακριβώς φίλη μας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αρχίζουν να σκληραίνουν τις απόψεις τους για την εξάρτησή μας από τις ΗΠΑ, από την τεχνολογία, μέχρι τα οπλικά συστήματα και το εμπόριο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Πέμπτη ένα ψήφισμα «τεχνολογικής κυριαρχίας» που υποστηρίζει τη χρήση κριτηρίων δημοσίων συμβάσεων για την ευνοϊκή μεταχείριση των ευρωπαϊκών προϊόντων όπου είναι δυνατόν και προτείνει νέα νομοθεσία για την προώθηση των ευρωπαϊκών παρόχων cloud υπηρεσιών.

Παράλληλα, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ ετοιμάζει νέα νομοσχέδια με στόχο την προώθηση της τεχνολογική κυριαρχίας της Γηραιάς Ηπείρου. Η Ευρώπη αρχίζει να βλέπει τους κινδύνους που ενέχει η αμερικανική τεχνολογία και πλέον συζητούνται ανοιχτά τελευταία, σύμφωνα με τους αξιωματούχους. Ο αξιωματούχος που μίλησε στην Wall Street Journal, δήλωσε πως μια τέτοια συζήτηση θα ήταν αδιανόητη πριν από έξι μήνες κα αυτό από μόνο του δείχνει πως η Ευρώπη όλα αυτά τα χρόνια είχε τυφλή εμπιστοσύνη στην αμερικανική τεχνολογία, κάνοντας πως δεν έχει ακούσει τίποτα για τα όσα συμβαίνουν μέσω αυτής της τεχνολογίας και για παρακολουθήσεις αξιωματούχων και πολιτών της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις των αξιωματούχων, προς το παρόν η ΕΕ εστιάζει στο να περιορίσει την εξάρτηση από τις ΗΠΑ, ενισχύοντας της ευρωπαϊκές εταιρείες τεχνολογίας και δεν έχει σκοπό να εγκαταλείψει εντελώς την αμερικανική τεχνολογία.

Μια πιθανή «αποσύνδεση» της τεχνολογίας στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ ήταν ένα καυτό θέμα συζήτησης μεταξύ επιχειρηματικών ηγετών και υπευθύνων χάραξης πολιτικής στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, αυτή την εβδομάδα. Πολλοί δήλωσαν ότι θα ήταν ένα πολύπλοκο εγχείρημα δεδομένου του εύρους της αμερικανικής τεχνολογίας που χρησιμοποιείται, από τσιπ και υπηρεσίες cloud έως μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και άλλο λογισμικό.

Αυτό σημαίνει πως η πλήρης εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ για κάθε τι τεχνολογικό, είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Αυτή τη στιγμή, υπηρεσίες της Google, της Amazon και της Microsoft, έχουν όλα τα δεδομένα της Ευρώπης στους server αμερικανικών εταιρειών, ώστε να έχουν cloud υπηρεσίες. Το 2024, οι Ευρωπαίοι πελάτες δαπάνησαν σχεδόν 25 δισεκατομμύρια δολάρια σε υπηρεσίες υποδομών από τις πέντε κορυφαίες αμερικανικές εταιρείες cloud, ή το 83% της συνολικής αγοράς στην Ευρώπη, σύμφωνα με την ερευνητική εταιρεία IDC.

«Οι μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες θα πρέπει να χρησιμοποιούν ευρωπαϊκό λογισμικό», δήλωσε σε τηλεοπτική συνέντευξη την Πέμπτη ο Nicolas Dufourcq, επικεφαλής της γαλλικής κρατικής επενδυτικής τράπεζας Bpifrance. «Η επιλογή της αμερικανικής ψηφιακής τεχνολογίας εξ ορισμού είναι πολύ εύκολη και πρέπει να σταματήσει».

Ενώ η Ευρώπη είχε μπει δυναμικά στην τεχνολογία, με εταιρείες όπως η Nokia και η Ericsson, πλέον έχει μείνει δραματικά πίσω σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, αφού δεν κατάφερε ποτέ να δημιουργήσει τεχνολογικούς γίγαντες. Κατά καιρούς η Ευρώπη προσπάθησε να χρηματοδοτήσει εγχώριες μηχανές αναζήτησης, όμως δεν κατάφεραν να ανταγωνιστούν την Google.

Πολλοί Ευρωπαίοι επιχειρηματίες αποδίδουν την δύσκολη θέση της Ευρώπης σε μια κουλτούρα αποστροφής του κινδύνου, στην κατακερματισμένη αγορά και στους επαχθείς κανονισμούς. Αυτός είναι σε μεγάλο βαθμό ο λόγος για τον οποίο η ΕΕ προσπαθεί τώρα να χαλαρώσει ορισμένους από τους ψηφιακούς της κανόνες, αν και η πρόοδος μέχρι στιγμής είναι αργή.

Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και την Κίνα, η Ευρώπη δε δρα σαν μία οντότητα, ενώ πολλές φορές οι χώρες της δρουν ανταγωνιστικά η μία με την άλλη, κάτι που σίγουρα δεν βοηθάει στην ανάπτυξη της τεχνολογίας. Αν και η προσπάθειες για να ξεφύγει η Ευρώπη από την εξάρτησή της από την αμερικάνικη τεχνολογία έχουν αποτύχει εδώ και δεκαετίες, πλέον είναι ξεκάθαρο πως αυτό δε μπορεί να συνεχιστεί.

Τα περιστατικά του παρελθόντος έρχονται στην επιφάνεια

Η Ευρώπη πέρασε ένα μεγάλο σοκ το 2013, όταν ο Edward Snowden, πρώην πράκτορας της NSA, διέρρευσε πληροφορίες για το πως οι ΗΠΑ παρακολουθούν τους πάντες σε όλο τον κόσμο, μέσα από τα δεδομένα που αποθηκεύονται στις αμερικάνικες εταιρείες τεχνολογίας. Μέσα στα έγγραφα που έδωσε ο Snowden, αναφερόντουσαν η Google, η Microsoft, η Meta και η Amazon και κάπως έτσι βλέπουμε γιατί οι ΗΠΑ έπρεπε πάση θυσία να αγοράσουν το TikTok, που ήταν το μόνο μέσο κοινωνικής δικτύωσης που δεν είχαν στον έλεγχό τους και είχε ανέβει στην κορυφή. Μάλιστα, τα έγγραφα του Snowden ήταν και ένας από τους λόγους όταν το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ ακύρωσε την διατλαντική συμφωνία ανταλλαγής δεδομένων.

Η μέρα που μάθαμε πως οι ΗΠΑ μας παρακολουθούν ΟΛΟΥΣ

Ήδη από την πρώτη θητεία του Trump, οι ευρωπαϊκές εταιρείες είχαν εκφράσει τους φόβους τους, όταν έφτασε νομοσχέδιο στις ΗΠΑ που παρείχε ρητά στις αρχές επιβολής του νόμου την εξουσία να ζητούν δεδομένα που οι Αμερικανοί πάροχοι cloud έχουν αποθηκεύσει στο εξωτερικό.

Όμως η Ευρώπη χαρακτηρίζει από την παλιά παροιμία, “στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα” και τόσο το 2013, όσο και το 2018, αύξησε το μερίδιο αγοράς των αμερικανικών εταιρειών στην Ευρώπη. Ξεκίνησαν την κατασκευή data centers σε διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες, όπως και στη χώρα μας με την Microsoft, αρκούμενοι στις υποσχέσεις πως δε θα στέλνουν τα δεδομένα στις ΗΠΑ. Τα τελευταία χρόνια, οι εταιρείες τεχνολογίας έχουν προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα, προσθέτοντας επιλογές αποθήκευσης δεδομένων σε θυγατρικές ή συνεργάτες υπό ευρωπαϊκό έλεγχο, κάτι που συζητήθηκε στο Νταβός, όμως και πάλι, αυτά τα δεδομένα δεν θα έπρεπε να βρίσκονται σε αμερικανικές εταιρείες ή θυγατρικές τους.

Από την επανεκλογή του Trump, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν ζητήσει από ορισμένους Αμερικανούς παρόχους cloud να διασφαλίσουν ότι οι πελάτες τους σε βασικούς τομείς, όπως η ενέργεια, μπορούν εύκολα να μεταφέρουν την υποδομή των κέντρων δεδομένων τους σε τοπικούς παρόχους εάν μια ενέργεια των ΗΠΑ διακόψει την υπηρεσία τους, ανέφεραν άτομα που γνωρίζουν το θέμα.

Τώρα, οι αμερικανικές εταιρείες σπεύδουν να φέρουν data centers στην Ευρώπη, σε θυγατρικές που τα διοικητικά τους συμβούλια αποτελούνται μόνο από Ευρωπαίους, ώστε να πείσουν τους πελάτες τους πως τα δεδομένα τους είναι ασφαλή, όμως και με αυτό τον τρόπο δεν υπάρχουν ουσιαστικές διασφαλίσεις.

Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές εταιρείες έχουν εξάγει από την Ευρώπη πάνω από 360 δισεκατομμύρια δολάρια από υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των διαφημίσεων και των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και μόνο για το 2024.

Η μητρική εταιρεία της Google, Alphabet, για παράδειγμα, δημιούργησε το 29% των εσόδων της, ύψους σχεδόν 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων, στο τρίτο τρίμηνο από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Οι πιέσεις για τεχνολογική ανάπτυξη στην ΕΕ ξεκίνησαν

Παρά τις προσπάθειες όμως, Γαλλία και Γερμανία πιέζουν για να δοθούν ενισχύσεις σε ευρωπαϊκές εταιρείες, ιδιαίτερα μετά την ανάληψη καθηκόντων από τον Trump. Το υπουργείο Ψηφιακής Ανάπτυξης της Γερμανίας αναφέρει ότι δοκιμάζει μια εναλλακτική λύση ανοιχτού κώδικα στα εργαλεία εργασίας και συνεργασίας της Microsoft, που ονομάζεται openDesk, τόσο σε σταθμούς εργασίας εντός του υπουργείου όσο και σε ορισμένες γερμανικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες.

Ταυτόχρονα η καγκελάριος Μερτς, πιέζει για την χαλάρωση των τεχνολογιών κανόνων της ΕΕ για τις ευρωπαϊκές εταιρείες, ενώ θέλει να προτιμώνται στην αγορά τεχνολογίας και στα data centers.

Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν έχει θέσει σαν στόχο για τη θητεία του, την προώθηση των τοπικών εταιρειών και τη χαλάρωση των κανονισμών της ΕΕ για θέματα τεχνολογίας. Ήδη προσπαθεί να βοηθήσει την Mistral AI, μια από τις κορυφαίες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης της Ευρώπης, ενώ προσπαθεί να συγκεντρώσει επενδυτές για data centers τεχνητής νοημοσύνης στη Γαλλία. Μάλιστα, διαφημίζει πως θα έχουν φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, λόγω των πυρηνικών αντιδραστήρων παραγωγής ρεύματος.

«Η προθυμία μας είναι σαφώς να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να οικοδομήσουμε Ευρωπαίους πρωταθλητές», δήλωσε ο Μακρόν στη γερμανική σύνοδο κορυφής για την ψηφιακή κυριαρχία. «Αυτή είναι απλώς μια άρνηση να είμαστε υποτελείς».

Δυστυχώς η Ευρώπη παραμένει πολύ πίσω τεχνολογικά από την Ασία και τις ΗΠΑ και αυτό οφείλεται στις επιλογές των κυβερνόντων όλα αυτά τα χρόνια. Δυστυχώς, όλες οι χώρες της Ευρώπης δεν επένδυσαν ποτέ στην τεχνολογία και τώρα ίσως να είναι αργά. Όπως και να έχει όμως, μυαλά υπάρχουν σε όλη την Ευρώπη και πολύ εύκολα μπορούν να δημιουργήσουν εταιρείες υψηλής τεχνολογίας στην Ευρώπη.

Δεν είναι όλα όμως μαύρα για την Ευρώπη, αφού έχει ένα τεχνολογικό υπερόπλο κατά των ΗΠΑ

Μην ξεχνάμε πως η Ευρώπη έχει ένα υπερόπλο που ονομάζεται ASML. Πρόκειται για την ολλανδική εταιρεία που είναι η μόνη στον κόσμο που κατασκευάζει μηχανήματα λιθογραφίας υπεριώδους ακτινοβολίας. Είναι τα μηχανήματα που κατασκευάζουν όλα τα σύγχρονα chips και έχει τη δυνατότητα απενεργοποίησής τους απομακρυσμένα. Προς το παρόν η ASML υπακούει στις προσταγές των ΗΠΑ για τον αποκλεισμό της Κίνας από τον εξοπλισμό της, αν όμως οι σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης αλλάξουν, τότε καμία αμερικανική ή ασιατική εταιρεία δε θα μπορεί να φτιάξει προηγμένα chips για κάθε τι τεχνολογικό.

Η ASML μπορεί να απενεργοποιήσει τις μηχανές chip εάν η Κίνα εισβάλει στην Ταϊβάν

Έτσι, σε περίπτωση που οι ΗΠΑ προσπαθήσουν να πνίξουν την τεχνολογία της Ευρώπης, απλά η ASML θα κλείσει τη στρόφιγγα και κανείς δε θα μπορεί να φτιάξει επεξεργαστές και chips παγκοσμίως. Ακόμα και για τις χώρες που έχουν μηχανήματα παραγωγής ημιαγωγών, πρόκειται για μηχανήματα που χρειάζονται τακτική συντήρηση και ανταλλακτικά, τα οποία μπορούν να βρεθούν αποκλειστικά από την ASML.

Μάλιστα, η ASML είναι πλέον και ένας από τους κορυφαίους μετόχους της Mistral AI, με μερίδιο 11%. Πρόκειται για μια τεράστια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση για την Ευρώπη, καθώς στέλνει ένα μήνυμα πως η Ευρώπη δεν είναι ανήμπορη και σίγουρα όχι ξεγραμμένη τεχνολογικά.

Πρόκειται για μια απάντηση που είναι στα πλάνα της ΕΕ, που αρχίζει να σκέφτεται και άλλα πιο επιθετικά σενάρια. Ολλανδοί εμπειρογνώμονές από το think Tank Denkwerk, καλούν την Ολλανδία να χρησιμοποιήσει την ισχύ της για να αντιμετωπίσει τις ΗΠΑ και την Κίνα, ενώ αναφέρουν την διαμάχη της Γροιλανδίας σαν σημείο ανάφλεξης σε μια ευρύτερη διαμάχη. Μην ξεχνάμε πως η ASML είναι η εταιρεία που έχει γονατίσει την παταγωγή chips της Κίνας, εδώ και μια πενταετία.

Βέβαια, αυτές οι απαντήσεις από την ΕΕ μπορεί να φέρουν μεγάλης αναταραχές σε ΗΠΑ και Κίνα, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα, όμως το πρόβλημα παραμένει. Αν η Ευρώπη δε μπορεί να γίνει ανταγωνιστική σε ημιαγωγούς και σε λογισμικό, όλα τα άλλα ίσως να είναι μάταια. Η Ευρώπη πρέπει να φτιάξει μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας και πλέον είμαστε στο ή τώρα ή ποτέ. Η ΕΕ δεν έχει αλλα περιθώρια καθυστερήσεων και αναβολών.

Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.